Op 1 januari 2020 is de Wet zorg en dwang ingevoerd. Deze wet regelt onder welke voorwaarden onvrijwillige zorg, zoals vrijheidsbeperkende maatregelen, bij cliënten met een psychogeriatrische aandoening, een verstandelijke beperking en in bepaalde situaties bij cliënten met NAH, het syndroom van Korsakov en de ziekte van Huntington is toegestaan. Het uitgangspunt van de wet is ‘Nee, tenzij’. In principe mag onvrijwillige zorg niet worden toegepast, tenzij er sprake is van een ernstig nadeel voor de cliënt of zijn omgeving.

Omdat er nog veel onduidelijk is over de uitvoerbaarheid van de Wet zorg en dwang, gold 2020 als een overgangsjaar. Vanwege de coronacrisis zijn zowel de verdere implementatie van de wet als het oplossen van de bestaande knelpunten vertraagd. In 2021 zullen de knelpunten door de veldpartijen in overleg met VWS worden opgepakt. Ook heeft VWS aangekondigd dat er in 2021 een evaluatie van de Wet zorg en dwang komt. We hebben de belangrijkste informatie over de Wet zorg en dwang en het standpunt van V&VN op een rijtje gezet.

 

Standpunt V&VN

V&VN vindt het belangrijk dat onvrijwillige zorg zo veel mogelijk wordt voorkomen. En als het echt niet anders kan dat de minst ingrijpende vorm van onvrijwillige zorg voor een zo kort mogelijke duur wordt ingezet. Dit is ook het uitgangspunt van de Wet zorg en dwang. V&VN heeft samen met andere veldpartijen haar zorgen naar VWS geuit over de uitvoerbaarheid van de wet, omdat een aantal randvoorwaarden nog niet op orde zijn en er een tekort aan zorgverleners is die de rollen van de Wzd kunnen uitvoeren. Voor V&VN is het belangrijk dat de uitvoerbaarheid van de Wet zorg en dwang sterk verbetert, zodat deze beter aansluit op de praktijk. 

Wet zorg en dwang: een draak van een wet bij (gedwongen) opname

Ervaring casemanager dementie, Gerben Jansen

Video Sandra de Wit

 

Wat doet V&VN in 2021?

  • Vanaf het begin van het jaar organiseert V&VN één keer per maand digitale bijeenkomsten over het toepassen van de Wet zorg en dwang in de praktijk. Hou de agenda hiervoor in de gaten.
  • Er worden werkgroepen opgezet met daarin o.a. beroeps- en brancheorganisaties en patiëntenverenigingen. Het doel is om knelpunten op te pakken en oplossingen in kaart te brengen.
  • In de loop van het jaar zal de eerste evaluatie van de WZD plaatsvinden. Er wordt dan gekeken wat er aangepast en verbeterd moet worden aan de wet. Daarom roept V&VN alvast alle verpleegkundigen en verzorgenden op om de knelpunten waar jullie tegenaan lopen aan ons door te geven via: wetzorgendwang@venvn.nl. Wij zorgen ervoor dat deze informatie bij VWS terecht komt.
  • Er komt een update van de praktische handreiking over ‘Vrijheidsbeperking in het ziekenhuis? Nee, tenzij…’. In deze handreiking zullen de gevolgen van de Wet zorg en dwang voor het ziekenhuis worden meegenomen.
  • Er wordt een richtlijn onvrijwillige zorg ontwikkeld door de Universiteit Maastricht samen met een werkgroep van verzorgenden, verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten in opdracht van V&VN en ZonMW. Het doel van deze richtlijn is om praktische handvatten te bieden in de intra- en extramurale ouderenzorg en verstandelijke gehandicaptenzorg.

Evaluatie WZD in 2021, alle input is welkom

Volgend jaar vindt er een (eerste) evaluatie van de WZD plaats. Er wordt dan goed gekeken wat er aangepast en verbetert moet worden aan de wet. Daarom roept V&VN alle verpleegkundigen en verzorgenden op om de knelpunten waar jullie met de Wet zorg en dwang tegenaan lopen aan ons door te geven. Wij zorgen ervoor dat deze informatie bij VWS terecht komt. Heb je andere vragen? Aarzel niet en neem contact op via wetzorgendwang@venvn.nl

Word lid en praat mee!

Samen met 105.000 leden maken we ons als beroepsvereniging sterk voor professionalisering van de beroepen verpleegkundige, verzorgende en verpleegkundig specialist. Leden horen, zien en helpen; dat is waar we als V&VN voor staan. Wil jij invloed hebben op hoe jouw beroep zich ontwikkelt? Word lid van V&VN.

Word net als Esmee lid van V&VN. Kom op voor jouw beroep!