Ben jij voorbereid op de hitte?

  • 6 augustus 2020
  • Nieuwsbericht
  • V&VN Algemeen

Hoge temperaturen, daar krijgen we in Nederland vandaag en de komende dagen mee te maken. Hoewel sommigen het zomerse weer heerlijk vinden, kan de warmte ook zorgen voor gevaarlijke situaties bij mensen die zorg nodig hebben. Ben jij voorbereid op de hitte? En waar moet je op letten bij risicogroepen voor COVID-19?

Vanwege de hete dagen die door het KNMI zijn voorspeld, heeft het RIVM vanaf 6 augustus het Nationaal Hitteplan geactiveerd. Ook geldt er een smogwaarschuwing. Beide gelden voor het hele land. Volgens het KNMI kan het warme weer nog tot na het weekend aanhouden. Het is extra van belang om tijdens hete dagen uitdroging of oververhitting van bewoners, cliënten en patiënten te voorkomen.

"Ik heb het weleens fout zien gaan," vertelt wijkverpleegkundige Caroline Smeets. "Uitdrogen kan binnen een halve dag gebeuren, zeker als iemand thuis woont. Je kunt er niet de hele dag naast gaan staan om te controleren of iemand voldoende drinkt.”

Door de warmte kunnen mensen onder andere last krijgen van duizeligheid, hoofdpijn, misselijkheid en flauwte. Een aantal belangrijke tips die je kunt toepassen om klachten die door de warmte worden veroorzaakt te voorkomen:

1. Maak een overzicht van cliënten/patiënten met een verhoogd risico
  • Mensen die niet zelf adequaat kunnen reageren door hun beperkingen (bijvoorbeeld een CVA of verstandelijke beperking).
  • Mensen met specifieke aandoeningen, zoals diabetes mellitus of hartfalen.
  • Mensen met overgewicht of een hoge leeftijd.
  • Mensen met een vochtbeperking (zij mogen alleen extra vocht tot zich nemen na overleg met een arts!).

COVID-19 en hitte

Er is grote overlap in de risicogroepen voor COVID-19 en hitte. Het gaat hierbij met name om ouderen (>70 jaar); mensen met een chronische ziekte zoals hart- of luchtwegaandoeningen, suikerziekte en nieraandoeningen; mensen met overgewicht en dak- en thuislozen.

Corona of oververhit?
Een van de symptomen van COVID-19 is koorts. Maar als het heet is kan een verhoogde lichaamstemperatuur ook komen door oververhitting. Zo achterhaal je of iemand oververhit is of dat er kans is op een coronabesmetting:

  • Je kunt achterhalen of er sprake is van oververhitting of koorts door minstens 30 minuten in een koele ruimte te rusten.
  • Als de lichaamstemperatuur dan daalt, is er mogelijk sprake van oververhitting. Adviseer om rustig aan te doen en voldoende te blijven drinken.
  • Als de lichaamstemperatuur na 30 minuten nog steeds hoog is, kan het koorts zijn.
  • Je kunt adviseren om te laten testen op het coronavirus.
2. Zorg voor voldoende vochtinname
  • 2 tot 3 liter drinken bij extreme warmte.
  • Maak de hoeveelheid vocht duidelijk (2 flessen van 1 of 1½ liter per dag). Caroline: “Wij delen als team flesjes water uit. Ook zet ik weleens een fles water op het aanrecht als reminder of geef ik een extra glas water bij het innemen van de medicijnen.”
  • Controleer de urinekleur en –productie: een kleine urineproductie met een donkere kleur kan duiden op uitdroging.
  • Vergeet niet om zelf ook voldoende te drinken!
3. Zorg voor afkoeling
  • Luchtige kleding.
  • Bescherming tegen invallend zonlicht.
  • Houd bij het gebruik van ventilatoren en airconditioning rekening met de RIVM-adviezen:

Smog

Smog door ozon ontstaat bij ophoping van luchtvervuiling op zonnige dagen. Het RIVM adviseert mensen die gevoelig zijn voor smog om binnen te blijven en om zware lichamelijke inspanning te beperken.

4. Schakel mantelzorg in
  • Vraag mantelzorgers of zij willen opletten dat hun naaste goed drinkt.
  • Zorg dat mantelzorgers duidelijk geïnstrueerd zijn.
5. Wees creatief met het verlenen van zorg
  • Maak afspraken binnen je team om zorgverlening goed aan te passen op de warmte. Caroline: "Sommige collega's beginnen in samenspraak met de cliënt al om 06:00 uur met hun werk. Prettig voor de cliënt, maar ook voor de verpleegkundige of verzorgende."
  • Overweeg om bepaalde onderdelen van de zorgverlening tijdelijk niet uit te voeren. Zo maak je tijd vrij om te zorgen dat de cliënt/patiënt goed drinkt.
  • Verdeel bij zorg in de wijk de zorgverlening over de dag om de bovenstaande maatregelen toe te passen en te monitoren.

Naast dat je extra alert moet zijn op je cliënten/patiënten, is het ook van belang jezelf en je collega’s goed in de gaten te houden. “Zeker bij mensen thuis zijn de omstandigheden niet altijd ideaal. Niet iedereen heeft airco. Soms zijn mensen voor het douchen net zo doorweekt als daarna. Ook voor ons is het heet. Het is dus zaak om zelf genoeg te blijven drinken en ervoor te zorgen dat je je hoofd koel houdt, zodat je aan het einde van je route nog overeind staat,” aldus Caroline.

Lees meer

RIVM: Hitteplan
RIVM: Vraag en antwoord over hitte en COVID-19

Dit artikel verscheen eerder op deze website, dit is een update.

Word lid en praat mee!

Samen met 105.000 leden maken we ons als beroepsvereniging sterk voor professionalisering van de beroepen verpleegkundige, verzorgende en verpleegkundig specialist. Leden horen, zien en helpen; dat is waar we als V&VN voor staan. Wil jij invloed hebben op hoe jouw beroep zich ontwikkelt? Word lid van V&VN.