SLIM, Lean, TOC, Productive Ward, NIAZ, PTO, MIP en VIM, VAS, DOS, MUST en het EPD en nog meer. Misschien heb je ervan gehoord. Allemaal instrumenten met mooie doelstellingen die voor nieuwe transparantie in onze sector (kunnen) zorgen. Transparantie: een ideaal waar niemand tegen kan zijn. Wij als verpleegkundigen en verzorgenden al helemaal niet.

Uit de hand
En nu de ‘maar’: op dit moment zijn er zoveel verschillende instrumenten om de kwaliteit, de veiligheid en de doelmatigheid van de zorg te meten en te verbeteren dat verpleegkundigen en verzorgenden in ieder geval door de bomen het bos niet meer zien. Managers rollen over elkaar heen om het ene na het andere systeem in te voeren. Allemaal onder de motto’s ‘sneller, meer, goedkoper, doeltreffender en last but not least beter’. Soms worden dergelijke instrumenten allemaal tegelijk gehanteerd in een instelling of zelfs op 1 afdeling. Daar loopt het uit de hand. Je vraagt je in alle ernst af of er nog tijd is voor patiëntenzorg!

De bomen en het bos
Als je met de verpleegkundigen of verzorgenden spreekt blijkt dat sommigen werkelijk door de bomen het bos niet meer zien. Aan patiëntenzorg komen ze nauwelijks toe, in ieder geval niet aan de kwaliteit van zorg en de aandacht die ze graag zouden willen bieden. Waarvoor ze opgeleid zijn, wat ze drijft, wat ze boeit en dus bindt. Als je met het management spreekt blijkt dat deze wanhopig op zoek zijn naar manieren om zich staande te houden in het behoorlijk grimmige speelveld van de zorg. Meer doen met minder, goedkoper door doelmatig inkopen, verdienen met het B-segment, private initiatieven ontplooien om de kosten te dekken, eigen vermogen uitbreiden voor de zorgen van later.

Het systeem kraakt
Je kunt rustig spreken van een kloof tussen professional en manager. Ze spreken elkaars taal niet meer, ze hebben verschillende belangen. Waar het hart van de professional sneller gaat kloppen, stagneert het proces. De raderen lopen vast, het systeem kraakt, wat moet er gebeuren? Hoe klimmen we uit de valkuil die we samen gegraven hebben? Wat moet er gebeuren om iedereen weer in zijn of haar kracht te krijgen? Hoe maken we bestuurders en professionals blij en hoe zorgen we er voor dat de patiënt weer het middelpunt wordt?

1 Basisset
Laten we stoppen, loslaten en opnieuw beginnen. Opnieuw, maar dan vanuit de inhoud. Laten we de inhoud organiseren om de patiënt heen tot een multidisciplinair proces waarvan de patiënt deel uitmaakt. Laten we alle administratieve lasten kritisch bekijken en waar mogelijk (en dat is mogelijk!) combineren. Niet meer talloze ‘losse’ meetinstrumenten, maar 1 basisset van indicatoren, waarover geregistreerd wordt.

Alle administratieve lasten parkeren dus? Nee, niet allemaal. Verantwoording en transparantie is namelijk noodzakelijk en goed. Maar….. mag het minder en functioneler alstublieft?

Marian Kaljouw
Voorzitter V&VN