“Als je als hulpverlener zelf patiënt wordt, kijk je als het ware door een dubbele bril: door die van de hulpverlener én door die van de patiënt. Daar kun je veel van leren. Dat weet ik doordat ik zelf een keer patiënt ben geweest. Tien jaar geleden kreeg ik schildklierkanker. Een vreselijke tijd. Steeds weer wachten op de uitslag… Je wereld staat op z’n kop. Als je zo’n slechte diagnose krijgt, voel je je slachtoffer, onzeker, of je niet meer meetelt. Dat blokkeert je en maakt dat je niet goed de juiste keuzes kunt maken.”Vaderlijk type
“Gelukkig zag de internist die mij behandelde, mij helemaal niet als een slachtoffer. Hij deelde me juist een actieve rol toe: ik mocht zelf beslissen wat ik wilde. In alle rust legde hij mij een behandelvoorstel voor: de tumor moest operatief worden verwijderd. Maar ik wilde absoluut niet worden geopereerd in het ziekenhuis waar ik zelf werkte. Het idee dat mijn collega’s de uitslagen van mijn onderzoeken al zouden weten en ik nog niet… Dat kon ik niet aan. De internist begreep het wel, en zei: ‘Denk er rustig over na en kom over drie weken maar terug. Jij mag zeggen hoe je het wilt.’ Ook blokte hij alle invloeden van buitenaf voor me, en vertelde hij wat ik beter wel en niet kon doen. ‘Je hoofd zit vol, beperk je tot de info van de patiëntenverereniging, daar heb je genoeg aan’, zei hij. Toen ik er in alle rust over nadacht, besefte ik: waarom zou ik niet voor ‘mijn’ ziekenhuis kiezen? Iedereen kent me hier, ik word behandeld als een prinses. De keuze was ineens makkelijk. Mijn opname verliep heel prettig en persoonlijk: ik ben enorm verwend met bloemen op mijn kamer en collega’s die steeds even langskwamen. Ik was te gast in mijn eigen ziekenhuis.” 

“Ik ben blij dat ik zelf de regie had”

Regiestokje
“Twee keer ben ik geopereerd en heb ik radiotherapie gekegen. Het gaat nu goed met me. Als ik terugkrijg op mijn ziekte, ben ik blij dat ik zelf de regie had. Dankzij mijn internist, die zich zo goed in mij kon inleven. Ik denk dat andere patiënten vaak niet het gevoel hebben dat ze zelf de regie mogen voeren. Bij een slechte diagnose sla je dicht, voel je je slachtoffer, overgeleverd aan de deskundigen. Je laat het allemaal gebeuren. Als je je begrepen voelt, kun je beter alle informatie opnemen en maak je makkelijker keuzes.
Ik vind dat je als hulpverlener rust moet uitstralen, moet kunnen luisteren, eerlijke voorlichting moet geven en de patiënt de keus moet laten. Zelf benader ik patiënten nu ook altijd op die manier: ‘Ik geef het stokje van de regie over uw zorgproces aan u’, zeg ik dan. ‘Vertelt u mij maar wat u nodig heeft.’ Vervolgens krijg ik vaak feedback van patiënten terug, ook over wat er beter zou kunnen aan de manier van zorg verlenen. Daar leer ik alleen maar van. Ik denk dat het daar naartoe moet met onze zorg. Als we de patiënt een actieve rol toebedelen, bevordert dit de therapietrouw, worden interventies efficiënter ingezet en kunnen wij de kwaliteit van de zorg verbeteren.”

Dit verhaal verscheen eerder in V&VN Magazine, nummer 4 2011.